ZuidOostZorg deelt praktische kennis tijdens symposium 'Complex gedrag in de ouderenzorg'
Zorg- en kennisorganisatie ZuidOostZorg deelde tijdens het symposium ‘Complex gedrag in de ouderenzorg’ haar kennis en expertise met een goed gevulde Lawei in Drachten. Zorgprofessionals van verschillende instellingen waren in groten getale afgereisd naar Drachten. Tijdens het symposium deelde ZuidOostZorg praktische tips over het omgaan met ouderen met complex gedrag.
Het symposium bood waardevolle inzichten op het gebied van gerontopsychiatrie en zeer ernstig probleemgedrag bij dementie. Daarnaast werd ingegaan op de consultatiemogelijkheden die ZuidOostZorg hiervoor biedt.
Kennisorganisatie
Hans Drenth, bijzonder lector bij ZuidOostZorg, benadrukte het belang van praktijkgericht onderzoek binnen de ouderenzorg. Dit gebeurt samen met de zorgprofessionals op de werkvloer. Praktijkproblemen vanuit zorgteams zijn de basis van dit praktijkgericht onderzoek. Het draagt bij aan het leveren van zinvolle zorg en het bevorderen van professionaliteit en deskundigheid. De specifieke focus binnen ZuidOostZorg ligt op onderzoek en de verdere ontwikkeling van expertise, zoals bij zeer ernstig probleemgedrag en motorische stoornissen bij dementie, en op herstelondersteunende zorg en persoonlijkheidsstoornissen in de Gerontopsychiatrie.
Focus op omgang en niet alleen op medicatie
Gré Hoitinga, psycholoog en promovendus bij ZuidOostZorg, deelde haar onderzoek over het gebruik van schematherapie als behandeling van persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen in het verpleeghuis. Persoonlijkheidsproblematiek op latere leeftijd heeft invloed op de kwaliteit van leven. Vaak heeft de omgeving van iemand hier meer last van dan de bewoner zelf. Het onderzoek van Gré heeft de focus op de omgang met de bewoners in plaats van op medicatie. Zij verwacht dat wanneer zorgprofessionals en andere naast betrokkenen meer kennis en inzicht vergaren over persoonlijkheidsstoornissen, leren reflecteren op hun eigen houding en een passende bejegening aanleren, de mate van probleemgedrag zal afnemen. Daarnaast is het de verwachting dat een groter inzicht in deze stoornissen zal leiden tot een hoger competentieniveau onder zorgprofessionals en tot meer begrip bij naasten. Dit kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven voor bewoners.
Mooi om een kijkje in de keuken te krijgen over hoe onderzoek in de praktijk gaat. ZuidOostZorg zorgt hiermee ook in laatste levensfase voor een beter welzijn.’
Waardevolle inzichten en praktische kennis
Het symposium bood een inkijkje in de praktijk van onderzoek en zorg, en zette aan tot reflectie en discussie. Er werden verschillende, praktische workshops aangeboden. Deelnemers kregen inzicht in hoe ZuidOostZorg invulling geeft aan professionele zorg aan ouderen.
Bewegingsagogen Marianne Dijkstra en Kirsten Keuning-Slingerland deelden inzichten over de invloed van verschillende zintuigelijke prikkels op ouderen, met tips over hoe zorgprofessionals hiermee kunnen omgaan. Ze daagden de deelnemers uit om zich af te vragen welke prikkels storen en welke prikkels hun cliënten helpen om de dag te beleven. Bij het ouder worden gaat de kwaliteit van zintuigen achteruit en verloopt de prikkelverwerking trager. Het is daarom belangrijk om hen de ruimte te geven om zelf, op hun eigen tempo, actie te ondernemen. Door je bewust te zijn van wat er om cliënten heen gebeurt kun je storende prikkels verminderen en zorgen voor meer juiste prikkels. Dit draagt bij aan het welzijn van de cliënt.
Verpleegkundig specialist GGZ Irene de With en specialist ouderengeneeskunde/kaderarts psychogeriatrie Mascha van der Lee deelden hun expertise over suïcidaal gedrag bij ouderen. De nadruk lag op het bespreekbaar maken van dit onderwerp binnen de ouderendoelgroep. Vaak geven ouderen minder signalen af over suïcidegedachten. Aan de hand van praktijkvoorbeelden werden deelnemers op een interactieve wijze meegenomen in hoe ze het onderwerp bespreekbaar kunnen maken binnen de ouderendoelgroep. Dit blijft lastig, omdat een grote groep ouderen niet over hun gevoelens praten. Een vertrouwensband opbouwen met de oudere vergroot de kans dat de echte hulpvraag naar boven komt. Blijf dus met ze in gesprek en reflecteer hun gedrag. Wat zit eronder en hoe kun je daarin ondersteunen? Probeer hier familie en naasten bij te betrekken.
In de ouderenzorg is muziektherapie steeds meer in opkomst. Met name bij probleemgedrag kan deze vorm van therapie effectief werken. Toch blijft het voor velen lastig beoordelen wat muziektherapie inhoudt en wanneer het ingezet kan worden. Muziektherapie is bij ZuidOostZorg onderdeel van het behandelplan. Muziektherapeuten Rianne Swijghuizen, Nina Boegschoten en klinisch psycholoog-psychotherapeut Pieter Meindertsma gingen met de deelnemers muziek maken en beleven. Muziektherapie is een ervaringsgerichte therapie. Je traint aandacht en focus en triggert herinneringen en gevoel. Daarnaast wordt muziektherapie gezien als een prettige vorm van therapie.
‘Het zette mij gelijk aan het denken bij welke bewoners wij muziektherapie nog meer kunnen inzetten. Wij moeten hier zeker meer gebruik van maken.’
HBOV-GG Alletta Wedzinga en GZ-psycholoog Tevfik Isilak vertelden over de consultatiefunctie van het regionaal expertisecentrum voor cliënten met zeer ernstig probleemgedrag bij dementie in zuidoost Friesland. De consultatie gebeurt zoveel mogelijk bij mensen thuis, maar is ook beschikbaar voor deze doelgroep in zorginstellingen. Tijdens de workshop kwamen mooie gesprekken op gang en werd samen gekeken naar de toekomst. Hoe verloopt het proces straks voor de nu thuiswonende oudere?
‘Er zit veel expertise bij ZuidOostZorg waar we gebruik van kunnen maken.’