Van kennis naar betere zorg: symposium over complex gedrag in de ouderenzorg
Het aantal ouderen in Nederland blijft groeien. Daarmee groeit ook het aantal mensen met dementie en het aantal oudere mensen met psychiatrische kwetsbaarheden. Mensen blijven langer thuis wonen en cliënten komen met een complexere zorgvraag in het verpleeghuis. Met het organiseren van het symposium ‘Complex gedrag in de ouderenzorg’ draagt ZuidOostZorg bij aan het vergroten van kennis en vaardigheden van zorgprofessionals in het omgaan met complex gedrag. Zo’n 300 zorgprofessionals waren aanwezig in De Lawei, afgelopen woensdag.
Kennis delen
‘Kennis opdoen en delen om de juiste zorg en een goed leven te kunnen bieden aan ouderen met complex gedrag blijft ontzettend belangrijk’, aldus Karine van der Kraan, bestuurder ZuidOostZorg. ZuidOostZorg is dan ook zorg- en kennisorganisatie. We hebben ons de afgelopen jaren sterk ontwikkeld op het gebied van gerontopsychiatrie en complexe dementiezorg. Voor beide disciplines ontvingen we het Topcare-certificaat. Dit bevestigt de aandacht die ZuidOostZorg heeft op het gebied van expertise, innovatie, onderzoek en scholing. Samen beter worden in wat we doen staat centraal.
Beweegstoornissen bij dementie
Ivana Tiessens (geriatriefysiotherapeut) vertelde over haar net gestarte onderzoek naar paratonie bij mensen met dementie. Paratonie is een bewegingsstoornis die bij elke vorm van dementie voorkomt. Het kenmerkt zich door een onbedoelde weerstand tegen beweging, wat toeneemt naarmate de dementie vordert. Dit leidt tot pijn en een verminderde kwaliteit van leven, terwijl het ook de belasting voor zorgverleners verhoogt. Paratonie wordt vaak geïnterpreteerd als complex gedrag, wat vraagt om een ander zorgaanbod. Verschillende studies naar interventies laten zien dat de Passiviteit in het Dagelijks Leven (PDL)-methode raakvlakken heeft met de aanpak van paratonie. Het wetenschappelijk onderbouwen van de effectiviteit van PDL kan bijdragen aan betere zorg voor mensen met dementie.
Van zorg naar gewoon leven
Waar komt complex gedrag vandaan en hoe kunnen we ouderen hier het beste bij ondersteunen? Tijdens de verschillende break-out sessies werden de deelnemers uitgenodigd anders te denken en ervaringen met elkaar uit te wisselen. Zo werd in een van de sessies besproken hoe persoonlijkheidsstoornis het functioneren beïnvloed en hoe zorgprofessionals hiermee om kunnen gaan. Bijvoorbeeld met mensen die zichzelf niet als ‘probleem’ ervaren. Ook werd de kracht van beweging bij dementie belicht, met handvatten om zelfs bij gevorderde dementie beweging te stimuleren. De invloed van zintuiglijke prikkelverwerking kwam eveneens aan bod: deelnemers ervaarden zelf hoe veranderingen hierin gedrag kunnen beïnvloeden.
Daarnaast stond samenwerking centraal. Hoe kunnen teams interdisciplinair optimaal samenwerken en hoe beïnvloedt het gedrag van de professional het gedrag van de cliënt of bewoner? Tot slot werd herstelondersteunende zorg besproken, waarbij niet de zorg, maar het gewone leven van de cliënt het uitgangspunt is. Door anders te kijken naar complex gedrag en de behoeften van ouderen centraal te stellen, kunnen zorgprofessionals bijdragen aan een betere kwaliteit van leven en zorg die écht aansluit bij de mens achter de zorgvraag.
Zorgvernieuwer
Met zijn missie om de levenskwaliteit van mensen met dementie wereldwijd te verbeteren stond Teun Toebes (24) als zorgvernieuwer op het podium. Hij benadrukte hoe belangrijk het is om anders te kijken naar dementie, niet alleen in de zorg, maar in de hele samenleving.
Toebes stelde dat de huidige manier waarop zorg georganiseerd is, mensen vaak reduceert tot hun aandoening, terwijl de focus zou moeten liggen op het mens-zijn. Institutionalisering en denken in systemen belemmeren de kwaliteit van leven. ‘We denken te veel in producten en protocollen, maar we moeten juist de cultuur veranderen,’ aldus Toebes. Zijn boodschap was duidelijk: een betere toekomst voor mensen met dementie betekent een betere toekomst voor ons allemaal.
