Medicijndispensers inzetten bínnen de muren van een zorglocatie? Het kan!

ZuidOostZorg zet sinds 2022 medicijndispensers in binnen de muren van haar zorglocaties. Door de inzet van slimme medicijndispensers, de Medido, ervaren cliënten meer autonomie doordat ze minder afhankelijk zijn van zorgprofessionals. Waar in de thuiszorg al veelvuldig gebruik werd gemaakt van slimme medicijndispensers, was dit intramuraal nog niet gebruikelijk. De implementatie leverde toegevoegde waarde én uitdagingen op!

Marjolein Vermeend, hbo Verpleegkundige Geriatrie en Gerontopsychiatrie en Jirza Zwerver, projectleider technologie ZuidOostZorg delen hun ervaringen.

Jirza: “Wanneer cliënten bij ZuidOostZorg kwamen wonen, was op veel locaties de standaardprocedure dat de medicatie bij ons in beheer kwam. Vaak werd daarbij de aanname gedaan dat de cliënt niet meer in staat was om de medicatie in eigen beheer te hebben. Maakte de cliënt thuis geen gebruik van een slimme medicijndispenser, dan werd gedacht dat de cliënt er niet geschikt voor zou zijn. Bovendien zou het de taak van de zorgprofessional zijn om medicijnen uit te delen aan cliënten. Door de inzet van de Medido is hier verandering in gekomen.”

“Om ervaring op te doen, zijn wij gestart op twee verschillende locaties. De meerderheid van de zorgprofessionals die intramuraal werken, waren niet bekend met de Medido. Het is dus belangrijk om deze professionals goed mee te nemen.” Jirza heeft op locaties inloopworkshops aangeboden: een laagdrempelige manier om uitleg te krijgen over de Medido en er mee te oefenen.

Voor de inzet van de Medido kun je cliënten grofweg indelen in drie groepen:

1. Cliënten waarvan de zorgprofessional denkt dat ze geschikt zijn voor het gebruik van de Medido,
2. Cliënten waarbij je moet toezien op inname van medicatie en voor wie de Medido dus niet geschikt is
3. Cliënten die zelf twijfelen of waarbij de zorgprofessional twijfelt of het de Medido geschikt is.

Marjolein: “Wij zijn gestart met cliënten uit de eerste groep, omdat we positieve ervaringen op wilden doen. Hierdoor krijg je collega's enthousiast voor de inzet van de Medido.”

De grootste winst valt te behalen binnen de laatste groep, de twijfelgevallen. Door te kijken naar de mogelijkheden kunnen naar schatting 8 van de 10 cliënten binnen deze groep met de juiste begeleiding gebruik maken van de Medido. Door de ervaringen met het gebruik van de Medido bij cliënten uit de eerste groep weten de zorgprofessionals beter waar ze aan beginnen. Ze zijn in staat om het juiste gesprek met de cliënt hierover te voeren en de meerwaarde uit te leggen. Het enthousiasme van andere cliënten helpt hierbij.

Door de positieve ervaringen bij de eerste locaties volgden al snel andere locaties met de vraag om ook gebruik te maken van de Medido. Jirza: “Bij de start op iedere locatie beginnen we weer bij het begin. We geven uitleg aan de medewerkers over wat de Medido doet en waarom we de Medido inzetten. Op elke locatie waar de Medido wordt ingezet beginnen we met cliënten uit de eerste groep.”

Praktijkvoorbeeld
Door geheugenproblemen en doofheid bij  een cliënte dacht de zorg dat de Medido niet geschikt zou zijn voor haar. Toch is de klokvariant van Medido besteld. Deze is gebruiksvriendelijker, zeker voor mensen met geheugenproblemen. Ook ziet de klokvariant er mooier uit, waardoor mensen er positiever tegenover staan.

De betreffende cliënte  is de eerste twee weken extra begeleid door de zorg bij het gebruik van de Medido. De zorg was bij elk uitgiftemoment aanwezig om haar te leren hoe de Medido werkt. In het begin hoorde ze het alarm niet. Daarom is het alarmsignaal op maximale volume gezet. Ook het blauwe licht dat een half uur voor uitgifte oplicht helpt haar eraan te herinneren de medicijnen in te nemen.

Toch werd de zorg elke ochtend gebeld door Medido, omdat ze het medicijnzakje niet uit de Medido had gepakt. Toen bleek dat het uitgiftemoment van 8.00 uur te vroeg was, want dan lag mevrouw nog in bed. In overleg met de arts is de tijd van de ochtendmedicatie naar een later tijdstip verzet.

Af en toe is er bijsturing nodig, maar door een goede begeleiding bij de start maakt deze mevrouw nu zelfstandig gebruik van de Medido.

De inzet van technologie in de zorg, zoals de Medido, vraagt een andere manier van denken van de zorgprofessional. De rol van de professional verandert. Marjolein: “Je gaat van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Jouw rol is het begeleiden van cliënten hierin en dat kost tijd. Als zorgprofessional ben je samen met de cliënt nog steeds verantwoordelijk voor het juiste medicatiegebruik, maar niet meer voor het uitdelen. Dit blijf je natuurlijk wel evalueren. De Medido moet dan ook onderdeel zijn van het zorg- leefplan, zodat het continue onder de aandacht blijft.’

Veel cliënten geven aan echt blij te zijn de medicatie weer zelfstandig te kunnen doen. Ze behouden meer privacy en er hoeft niet steeds een zorgprofessional te komen om de medicatie te verzorgen. Cliënten zijn trots dat ze dit weer zelf kunnen doen.

Praktijkvoorbeeld
Een cliënt kwam in eerste instantie niet in aanmerking voor de Medido, omdat zij met haar rolstoel niet zelfstandig kon voortbewegen. Door gebruik te maken van een elektrische rolstoel kan ze dit nu wel. Hierdoor heeft ze nu de medicatie met behulp van de Medido in eigen beheer, maar kan ze bijvoorbeeld ook weer zelfstandig naar de koffiemomenten.

Door het inzetten van de Medido kijkt de zorg nu anders naar de uitgifte van medicatie. Dat is de grootste winst van dit proces. Een langdurig veranderproces. Technologie kan hierin een rol spelen, maar is slechts bijzaak. Binnen ZuidOostZorg bleek dat sommige cliënten geen Medido nodig hebben. Zij doen het medicatiegebruik nu volledig in eigen beheer. Het gaat om eigen regie, zelfstandigheid en onafhankelijk zijn van zorg. De eerste stap is dan ook steeds om te kijken of de cliënt de medicatie niet volledig in eigen beheer kan krijgen. Wanneer dit niet kan dan wordt gekeken of de Medido een oplossing is.

De komende jaren groeit de zorgvraag en daalt het aantal medewerkers in de zorg. Er moet dus echt iets veranderen om de juiste zorg te kunnen blijven bieden. Jirza: ‘Het doel is dat het een vanzelfsprekendheid is dat we ons bij iedere cliënt afvragen of hij of zij in staat is om de medicatie in eigen beheer te hebben. Nog te vaak nemen we te snel taken over van de cliënt. Ook in de thuissituatie. Gelukkig zien we hier steeds meer verandering in komen.’ Hoe langer mensen zelf verantwoordelijk blijven voor hun eigen medicatie, hoe meer profijt we hier allemaal van hebben in de keten. Met of zonder medicijndispenser.