Medicatie in eigen beheer: mogelijk voor iedereen
Kunnen cliënten die wonen in verpleeghuizen zelfstandig hun medicatie beheren? Jazeker! ZuidOostZorg gaat ervanuit dat alle cliënten in staat zijn hun medicatie zelf te beheren tot het tegendeel bewezen is. Het is een kwestie van uitproberen, observeren en samen met de cliënt kijken wat de mogelijkheden zijn. Lukt het niet om de medicatie volledig in eigen beheer te hebben? Dan wordt gekeken of er hulpmiddelen zijn die daarbij kunnen helpen, zoals de Medido. Als dat allemaal niet (meer) werkt, is de zorgprofessional aan zet.
Ruim twee jaar geleden is ZuidOostZorg begonnen met de inzet van de Medido bij intramurale zorg. Wat begon als een inzet van technologische hulpmiddelen veranderde gaandeweg het proces naar medicatie in eigen beheer, met of zonder hulpmiddel. Het gaat niet om de inzet van technologie, maar om het behoud of herstel van de eigen regie van de cliënt.
Eigen beheer medicatie als uitgangspunt
Medicatie in eigen beheer is in principe toegankelijk voor iedereen. Het gaat om het creëren van mogelijkheden en het uitproberen ervan. Wanneer cliënten bij ZuidOostZorg komen wonen wordt gekeken of iemand in staat is de medicatie in eigen beheer te houden of te krijgen. Er wordt samen met de cliënt en familie besproken wat iemand nodig heeft om dit voor elkaar te krijgen. Dit wordt vastgelegd als een doel in het zorgplan, waarbij het proces van observeren en evalueren met elkaar centraal staat. Door methodisch handelen stoppen we niet bij de eerste twijfel, maar gaan we gestructureerd en weloverwogen op zoek naar mogelijkheden en de beste aanpak die past bij de cliënt.
Ook bij dementie?
Ook ouderen die op een afdeling psychogeriatrie (PG) wonen, kunnen leren om met de Medido om te gaan. Dit vraagt in het begin begeleiding en uiteraard is dit niet voor iedereen haalbaar. Voor cliënten die de medicatie in eigen beheer kunnen houden, levert het veel toegevoegde waarde: zij zijn blij en trots dat ze dit zelf kunnen blijven doen.
Successen uit de praktijk
Hieronder leest u een kleine selectie van verschillende praktijkervaringen van cliënten die hun medicatie (weer) in eigen beheer hebben, met of zonder hulpmiddel.
Succesverhaal 1
Thuis wonen lukt voor mevrouw Dijken met dementie (VV05) niet meer. De eerste weken na verhuizing werd de medicatie door de zorgprofessionals gedaan. Ze moest wennen aan haar nieuwe woning en vanwege ondervoeding ook eerst op krachten komen. Na een aantal weken gaat het zichtbaar beter met haar. Ze vraagt de professionals inmiddels zelf naar haar medicatie. Daarom gaat ze haar medicatie weer zelfstandig beheren met behulp van baxterzakjes. Ze vindt het wat spannend, maar gaat het toch proberen. Samen met de zorgprofessionals heeft ze het vertrouwen weer gekregen dat ze het prima zelf kan. Er wordt samen met haar geobserveerd hoe het gaat. Mocht het niet meer lukken dan van er een Medido ingezet worden.
Succesverhaal 2
Op één van onze somatische afdelingen woont meneer Van der Bent (VV06) die een CVA heeft gehad en in een rolstoel zit. Hij heeft een halfzijdige verlamming, maar denkt altijd goed om zijn medicatiemomenten. Vanwege de halfzijdige verlamming lukt het hem niet om zelf de baxterzakjes te openen. Daarom is gestart met het gebruik van de Medido. Met goed oefenen en een paar handigheidjes lukt het hem om de medicatie uit de baxterzakjes te halen. Om te voorkomen dat er medicatie valt, legt hij de medicatie eerst op een schoteltje. Vervolgens kan hij de medicijnen één voor één innemen.
Succesverhaal 3
Mevrouw Netjes (VV05) woont vanwege haar dementie al langere tijd bij ZuidOostZorg. Voorheen kwam de medicatie standaard in beheer van de afdeling. Nu wordt gekeken naar wat weer zelfstandig mogelijk is bij de verschillende cliënten. Mevrouw Netjes is daarom gestart met een Medido. Na een aantal weken oefenen blijkt dat ze er niet aan kan wennen. Wel wil ze graag zelfstandig haar medicijnen innemen. Daarom is de Medido weggehaald en is alleen de baxterrol met medicatie in haar appartement gelegd. Het blijkt dat ze op deze manier goed in staat is om haar medicatie volledig in eigen beheer te hebben.
Succesverhaal 4
Meneer van der Kooij woont sinds een tijdje in het verpleeghuis (VV06), omdat goed voor zichzelf zorgen thuis niet meer ging. Meneer van der Kooij is wel van de inzet van technologie. Hij maakt gebruik van een muziekkussen en kan niet zonder zijn eigen tablet. De zorgprofessionals denken dat hij prima overweg zou kunnen met een Medido. Meneer van der Kooij vindt het erg fijn dat hij zelf zijn medicatie kan regelen met behulp van de Medido. Vooral om de dames van de zorg te helpen. ‘Die hebben het al druk genoeg.’
Succesverhaal 5
Meneer Franssen (VV05) woont niet meer zelfstandig vanwege zijn erg slechte visus en cognitieve stoornissen. Thuis wonen lukte gewoon niet langer. Hij is erg gesteld op zijn privacy en wil de dingen graag zelf doen. Bij de zorgprofessionals is er twijfel of hij wel in staat is om met de Medido om te gaan. Hij is bijna blind en doet al jaren alles op de tast en zijn gehoor. Er is maar één manier om erachter te komen of de Medido geschikt is, en dat is het gewoon uitproberen. Doordat de Medido licht geeft en geluid maakt bij het medicatiemoment, blijkt hij goed in staat om zelfstandig zijn medicatie te nemen. Meneer Franssen is inmiddels al bijna een jaar een tevreden Medido gebruiker.
Succesverhaal 6
Meneer de Vries (VV05) woont op locatie voor mensen met dementie. Hij wil hier niet wonen en wil vooral weer naar huis, waardoor spanning ontstaat. In de ochtend kan hij zich vrij zelfstandig aankleden. Er wordt gekeken wat hij allemaal nog meer zelf kan. Men denkt dat hij in staat is om te leren om te gaan met een Medido. Het is een groot succes! De Medido geeft hem structuur in de dag en het geeft hem zijn eigenwaarde terug. ‘Ik wil hier dan wel niet wonen, maar nu ik weer zelf mijn medicijnen kan regelen vind ik het wel oké.’
Succesverhaal 7
Mevrouw Koppen woont op een woonzorglocatie (VV04). Vanuit het vernieuwde beleid, medicatie in eigen beheer met of zonder hulpmiddel, wordt de Medido voor haar aangevraagd. In het begin ziet het er veelbelovend uit, maar na een paar dagen komen er toch een aantal foutmeldingen. Daarnaast wordt mevrouw Koppen erg onrustig van de Medido en is ze er veel mee bezig. Er is een vermoeden dat ze de Medido opent terwijl dit niet nodig is. Daarom wordt ervoor gekozen om de Medido op slot te zetten. De sleutel ligt bij de zorgprofessionals. Daarnaast wordt ook de vooruitgifte geblokkeerd. Ze kan nu alleen nog maar op de vaste medicatietijden de medicatie uitnemen. Dit geeft haar overzicht en rust. Wanneer mevrouw Koppen een dag weggaat dan zorgt de zorgprofessional voor de juiste medicatie voor die dag. Door verschillende interventies wordt de Medido nog dus steeds ingezet en is van toegevoegde waarde voor mevrouw Koppen.
Denken in mogelijkheden
Deze zeven succesverhalen illustreren dat medicatie in eigen beheer in de ouderenzorg mogelijk is en een impact heeft op het welzijn van cliënten. Het gaat dan niet alleen om het gebruik van technologische hulpmiddelen, maar vooral om het herstellen van autonomie. Uitgaan van wat cliënten zelf nog kunnen of eventueel nog kunnen leren. Denken in mogelijkheden en leren van praktijkervaringen helpt daarbij om de transitie naar medicatie in eigen beheer te maken.