Spring naar inhoud

Rita Looij (stagiaire Welzijn) over haar ervaring met de ouderenzorg in Roemenië en Nederland

Rita Looij is geboren in Roemenië en loopt nu stage bij ZuidOostZorg. ''Niet overal is de zorg zo goed geregeld als bij ons. Waar ik vandaan kom kijkt men niet op van bedelende ouderen op straat die ledematen missen.'' Niet alleen in Nederland is er sprake van vergrijzing, dit gebeurt wereldwijd. Maar hoe zit het nou precies met de ouderenzorg in het buitenland? Werken zij net zoals in Nederland met zorgorganisaties of blijft men wonen bij de familie? Rita legt uit wat de verschillen zijn tussen de ouderenzorg in Nederland en Roemenië.  

Van Roemenië naar Nederland 

Rita is professional in opleiding bij ZuidOostZorg. Ze zit in het eindexamenjaar van de opleiding Maatschappelijke Zorg Begeleider Specifieke Doelgroepen en loopt stage in Rispinge te Drachten. ‘’Hier combineer ik mijn liefde voor zingen met de ouderen. In de ouderenzorg is de PG-afdeling een doelgroep waarbij juist muziek veel kan betekenen. Muziek kan namelijk vergeten herinneringen of het gevoel hiervan naar boven halen. Hier wil ik me in de toekomst ook graag op focussen.'' 

Ze vertelt dat de ouderenzorg in Roemenië nog veel te leren heeft van de zorg in Nederland. Rita groeide op in een kindertehuis en werd op haar twaalfde geadopteerd door haar adoptieouders. ‘’We waren eigenlijk al te oud voor adoptie in die tijd. Ook was het niet mogelijk om internationaal te adopteren. Maar als je geld hebt, is Roemenië een land van mogelijkheden.’’ Zo wisten haar Friese adoptieouders het voor elkaar te krijgen om toch kinderen te adopteren. Zij kwamen vanuit de organisatie Dorcas (een goed doel in Nederland) die mensen in Roemenië helpen, met voeding, accommodatie en educatie. ‘’Dertien jaar lang woonde ik bij mijn adoptieouders in Roemenië. In die tijd ronde ik daar mijn studies af namelijk de, muziekschool en journalistiek.’’ Op een gegeven moment besloot Rita om naar Nederland te komen. Vervolgens heeft ze een jaar klassieke muziek gestudeerd op het conservatorium in Groningen. Voordat ze zich op de zorg ging focussen.  

Verschillen in de ouderenzorg

In Roemenië heb je zorginstellingen van de regering, internationale stichtingen en privé instellingen. ‘’De reguliere zorginstelling is niet een plek waar je als zoon of dochter je ouders terecht wil zien komen. Het is eenzaam, onhygiënisch en er is weinig voeding aanwezig. Oftewel men wordt er niet bepaald goed verzorgt, aldus Rita’’ Het niveau van de medische zorg in Roemenië is een stuk lager dan in West-Europa. De artsen zijn over het algemeen goed opgeleid, maar het ontbreekt vaak aan faciliteiten, geneesmiddelen en tekort aan opgeleid personeel. Hierdoor wonen veel ouderen bij hun familie. De rijke Roemenen krijgen daarentegen veel betere zorg in privé instellingen. Rita vond het confronterend om de verschillen te zien van zorg. ‘’In Nederland zie je dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen arm of rijk, iedereen heeft recht op goede zorg. Het is vreselijk dat er in Roemenië geen hulp wordt geboden aan de armen.’’  

Toen Rita jonger was, ging ze met een aantal vrienden langs zorginstellingen liedjes zingen. ‘’Dan moet je je voorstellen dat meerdere mensen samen op een kamer liggen en dezelfde toilet en douche gebruiken. Op veel locaties is dit nog steeds zo. Terwijl hier in Nederland ieder zijn eigen kamer en zijn eigen facilitair heeft.’’ In instellingen waarbij het over het algemeen wel goed gaat, lopen ze nog steeds achter qua technologie. Het is niet vergelijkbaar met de zorg in Nederland vertelt Rita. ‘’In Rispinge kom je verschillende soorten van techniek tegen, zoals de passieve tillift, een smart matras of een vlinder alarm. Dit zijn een aantal voorbeelden die vanzelfsprekend zijn bij ZuidOostZorg. Maar deze zal je niet aantreffen bij veel van de zorgorganisaties in Roemenië. Technologische snufjes zoals een belevenistafel of een knuffelkat, ga je al helemaal niet tegenkomen.’’ 

Geen plek

Daarnaast is het tekort aan plekken in verzorgingstehuizen een groot probleem in Roemenië. Dit zorgt ervoor dat veel ouderen bij de familie in gaan wonen. ‘’Je ziet dat de familie het ook met veel liefde doet. Ouderen zijn daar ook meer een onderdeel van het gezin.’’ Maar dit is niet altijd mogelijk. Veel Roemenen werken namelijk in het buitenland en sommige willen niet voor hun vader/moeder zorgen. De realiteit is dat veel ouderen op straat komen te staan. ‘’Het is verschrikkelijk om te zien dat mensen zonder een arm of been op straat bedelen.’’  

Er zijn bepaalde internationale organisaties die zorginstellingen bouwen en verandering willen brengen in Roemenië. Het is fijn dat dit soort organisaties helpen maar of dit echt verandering teweegbrengt, weet Rita niet zo zeer. ‘’Je kunt als organisatie wel een zorginstelling gaan bouwen, maar als het niet bij de Roemenen doordringt dat het anders moet, schiet je er niks mee op.’’ 

Mijn ervaring met de ouderenzorg in Nederland

‘’Toen ik net kennis maakte met de ouderenzorg in Nederland, viel mij op dat bijna geen een ouder bij de familie woont. Dit vond ik verwarrend en schrikwekkend.’’ Door Rita's slechte ervaring met de ouderenzorg vond ze het zielig dat ouderen niet bij de familie wonen. Denkend dat ze slechte zorg ervaren. Maar dit bleek niet het geval te zijn toen ze eenmaal echt de ouderenzorg ondervond. ‘’Bij ZuidOostZorg zie ik dat er een sterke verbinding is. De professionals kijken naar wat men kan en wil. Ze worden niet aan hun lot overgelaten.’’ 

De bewoners in Rispinge zijn nog vrij zelfstandig, dat valt Rita op bij haar stageplek. ‘’Voor het uitvoeren van mijn stage opdrachten is ZuidOostZorg een leerzame plek. Ik kan veel met de bewoners ondernemen. De organisatie is open en toegankelijk. Als je met vragen of ideeën komt zijn ze er altijd voor je. En denken ze met je mee. Dat vind ik zeer kenmerkend aan ZuidOostZorg, de vooruitstrevende en innovatieve mentaliteit. Ik heb nu meerdere stages achter de rug bij verschillende zorgorganisaties. Maar dit is de organisatie waarbij ik me thuis voel en mezelf kan zijn. Iedereen is anders, maar desondanks is men open, vriendelijk en jong van geest. Dit is dé plek waar ik in de toekomst hoop te werken!’’ 

Wat wil je aan je mede professionals meegeven?

‘’Doe je werk met passie, alle andere dingen komen dan vanzelf. Werken in de ouderenzorg is uitdagend en niet altijd gemakkelijk. Daarom is het extra van belang dat je je werk met plezier doet. De cliënt een mooie dag bezorgen, dat is wat telt.’’ Rita wil nog vele jaren in de zorg doorbrengen. Ze heeft haar passie gevonden. Zingen met ouderen en herinneringen ophalen. Soms leidt dit tot een lach of een traan. Maar met muziek iets voor een ander kunnen betekenen, dat vindt Rita bijzonder. Daarnaast zit ze in een band namelijk Muziek Authentiek. ''We zingen van alles, van klassieke tot oudere nummers voor ouderenzorgorganisaties. Mijn liefde voor zingen en de ouderenzorg combineren is het mooiste vak dat er is.'' 

Rita merkt aan de mensen om haar heen dat haar inbreng wordt gewaardeerd. ''Dat is wat ik in Roemenië nooit heb gehad, dat stukje waardering. Als kind kreeg ik dan ook weinig liefde maar nu geef ik het dubbel aan de mens terug. Dat vind ik verassend als ik kijk naar mijn verleden.''  

Rita heeft een lange weg achter de rug, om te staan waar ze nu is. De overgang van Roemenië naar de ouderenzorg in Nederland vindt ze onwerkelijk. Rita staat te springen om het werkveld te betreden. ‘’Ik kan niet wachten om mijn kennis en ervaring in praktijk te brengen. Mijn stage bij ZuidOostZorg is de mooiste stageplek die op mijn pad is gekomen. Ik wil een verschil maken als professional.'' 

Nu schrijft Rita Looij een boek om haar reis te verwerken. En haar ervaringen met anderen te delen. Ze benadrukt dat in welke situatie je je ook bevindt, je altijd door moet gaan. Want doorzetten loont.