Leefondersteuner in de praktijk

“Kom je morgen weer?”
Als Marijke aan het einde van haar dienst de afdeling afloopt, roept één van de collega’s – een helpende – haar nog even na: “Kom je morgen weer?”

Een heel normale vraag, natuurlijk. Maar naast gewone interesse zit er in deze vraag ook een oprechte wens verscholen. Namelijk: de wens dat Marijke morgen weer aanwezig is in deze huiskamer van Stellinghaven Appelscha.

Nieuwe rol, samen zoeken
Marijke is leefondersteuner. Wat ze in die rol precies doet? Dat is niet zo makkelijk uit te leggen. “Je doet eigenlijk van alles,” vertelt Marijke. “De ene keer help je mee in de voeding, de andere keer zit je meer richting de zorg.” Met dat laatste bedoelt ze bijvoorbeeld dat ze samen met een zorgcollega iemand helpt bij het opstaan, ondersteunt bij het aankleden of even meekijkt in de dagelijkse zorg. Juist dat spreekt haar steeds meer aan. “Ik merk dat dat mij persoonlijk heel goed ligt. Daarom start ik in september met de opleiding tot helpende. Maar dat zal voor iedere leefondersteuner anders zijn.”

Marijkes rol beweegt dus. Met haar mee, maar ook met de dagelijkse praktijk. En in die praktijk betekent dat vaak ook: samen zoeken. “Waar begint mijn rol en waar eindigt die? Wat verwachten we van elkaar? Dat was in het begin niet direct duidelijk en we zijn dat nog steeds aan het ontdekken.”

Veel te leren
Wat wél duidelijk is, zegt Marijke, is dat je moet openstaan om te leren. Want ja, je kunt als leefondersteuner starten zonder zorgdiploma – zelf komt ze uit de schoonmaak. Maar dat je geen diploma nodig hebt, betekent niet dat het werk eenvoudig is. Integendeel.

“Je moet echt nog heel veel leren,” zegt Marijke. “Over de mensen, over de zorg die ze nodig hebben, over situaties waar je in terechtkomt. Zeker in het begin komt er veel op je af, vooral op een plek als Stellinghaven Appelscha.” Dat maakt het werk volgens Marijke ook zo mooi.

“Je moet flexibel zijn,” zegt ze. “Geen dag is hetzelfde. Je kijkt steeds opnieuw: wat speelt hier en wat kan ik betekenen? Daarbij moet je weten wat je doet en vooral voor wíe je dat doet. En juist het feit dat je daar zoveel over leert, maakt het werk voor mij zo mooi.”

Het werk zit vaak in wat je niet meteen ziet
Soms voelt het werk dat Marijke doet wel eens onzichtbaar. “Aandacht hebben voor iemand voelt soms alsof je niet aan het werk bent,” zegt ze lachend. “Maar dat ís het juist wel.” Sterker nog: daar zit misschien wel de kern. “Er voor iemand zijn is misschien nog wel meer leefondersteunen dan iets voor iemand doen.”

Het zit in de kleine dingen, zegt ze. Even met iemand gaan zitten als diegene onrustig is. Iemand meenemen naar een rustige plek als het afscheid van familie zwaar valt. Aanvoelen wat er nodig is, zonder dat het uitgesproken wordt. “Je hebt mensenkennis nodig om dit werk goed te kunnen doen, in ieder geval op de manier waarop ik het doe. Je moet het werk zien, maar vooral de mens.”

Ontdekken wat werkt
Marijke vertelt over haar begin bij Stellinghaven en legt uit dat het niet allemaal vanzelfsprekend ging. “Toen ik begon, had ik wel een beetje het gevoel dat ik in het diepe werd gegooid,” vertelt ze eerlijk. “Je krijgt veel informatie en dan ga je maar gewoon aan de slag, terwijl je in een nieuwe omgeving komt met bewoners die echt ziek kunnen zijn. Dat is best pittig. En het is dus nog steeds zoeken. Maar ik heb mijn plek gevonden.”

De komende maanden en jaren wil ZuidOostZorg sterk inzetten op de rol van de leefondersteuner. Marijke vindt het daarom belangrijk om haar verhaal te vertellen. “Ik wil laten zien wat een leefondersteuner kan toevoegen. Maar mijn rol is nog in ontwikkeling en daarnaast zal deze niet overal hetzelfde zijn. Dat vraagt iets. Van nieuwe collega’s die net als ik starten in deze rol, maar ook van onszelf en van collega’s. Duidelijkheid en houvast, maar vooral ook elkaar de ruimte geven en samen ontdekken wat werkt en wat niet.”

Dat de rol van leefondersteuner waardevol is, daar is weinig twijfel over. De leefondersteuner brengt rust op de afdeling. Voor bewoners, maar zeker ook voor collega’s. Dat zie je terug in de kleine momenten en je merkt het in de dynamiek op de afdeling. En in dit geval hoorden we het gewoon.